การเก็บตัวอย่างคอนกรีต (Concrete Sampling) เพื่อทดสอบกำลังอัด มาตรฐาน ASTM

การเก็บตัวอย่างคอนกรีตหรือ "การทำก้อนปูน" คือกระบวนการสำคัญในการควบคุมคุณภาพ (Quality Control - QC) ของคอนกรีตผสมเสร็จ เพื่อทดสอบ กำลังอัด (Compressive Strength) ว่าเป็นไปตามที่ออกแบบไว้หรือไม่ สำหรับโรงผลิตมาตรฐานที่ท่านสั่งซื้อผ่าน PoonMix นอกจากเรื่องการส่งตรงเวลาแล้ว การรักษาคุณภาพตั้งแต่กระบวนการผลิตจนถึงมือช่างคือสิ่งที่เราให้ความสำคัญสูงสุด

ความสำคัญของการเก็บตัวอย่างคอนกรีตทดสอบ

การเก็บตัวอย่างคอนกรีตอย่างถูกต้องตามมาตรฐาน ASTM C31 / ASTM C39 หรือมาตรฐาน มอก. เป็นหลักประกันว่าคอนกรีตที่เทไปในโครงสร้างจริงมีคุณภาพได้มาตรฐาน ผลการทดสอบกำลังอัดที่ 7 วัน 14 วัน และ 28 วัน จะถูกใช้เป็นเกณฑ์ตัดสินว่าคอนกรีตผสมเสร็จล็อตนั้นผ่านข้อกำหนดหรือไม่ การเก็บตัวอย่างที่ไม่ถูกวิธีอาจทำให้ค่ากำลังอัดคลาดเคลื่อนจากความเป็นจริง ส่งผลเสียต่อโครงสร้างและสิ้นเปลืองค่าใช้จ่ายในการแก้ไข

ลักษณะของก้อนตัวอย่างคอนกรีต (Test Specimens) มี 2 แบบ

1. ก้อนทรงลูกบาศก์ (Cube Specimen) หรือที่เรียกกันทั่วไปว่า "ก้อนปูนทรงเหลี่ยม" โดยมีขนาดมาตรฐาน 15 x 15 x 15 เซนติเมตร (หรือ 10 x 10 x 10 ซม.) เป็นที่นิยมในมาตรฐานอังกฤษ (BS) และไทย
2. ก้อนทรงกระบอก (Cylinder Specimen) หรือ "ก้อนปูนทรงกลม" ขนาดมาตรฐานคือ เส้นผ่านศูนย์กลาง 15 เซนติเมตร x สูง 30 เซนติเมตร เป็นมาตรฐานหลักในสหรัฐอเมริกา (ASTM) นิยมใช้ในการทดสอบกำลังอัดของคอนกรีตโครงสร้างขนาดใหญ่

ขั้นตอนการทำก้อนปูนและการทดสอบกำลังอัดคอนกรีต

หลังจากเทคอนกรีตผสมเสร็จลงในแบบ (Mold) ที่เตรียมไว้แล้ว ต้องดำเนินการตามขั้นตอนดังนี้:

1. การเก็บตัวอย่าง: เก็บตัวอย่างคอนกรีตจากกองหรือรถโม่ ตามจำนวนที่ต้องการ โดยต้องสุ่มจากหลายตำแหน่งเพื่อให้ได้ตัวอย่างที่เป็นตัวแทนของคอนกรีตทั้งล็อต
2. การทำก้อนปูน: เทคอนกรีตลงในแบบหล่อ ทีละชั้น พร้อมกับกระทุ้งเพื่อไล่อากาศ (Rodding) ตามจำนวนครั้งที่มาตรฐานกำหนด ปาดแต่งผิวให้เรียบ
3. การบ่มคอนกรีต (Curing): เก็บก้อนตัวอย่างไว้ในที่ไม่มีแรงสั่นสะเทือน อุณหภูมิและความชื้นควบคุม (Initial Curing) เป็นเวลา 24 ชั่วโมง จากนั้นถอดแบบและนำไปแช่น้ำเพื่อบ่มต่อ (Final Curing) จนถึงกำหนดทดสอบ เช่น 3 วัน 7 วัน 14 วัน หรือ 28 วัน
4. การทดสอบกำลังอัด: นำก้อนตัวอย่างที่บ่มครบกำหนด ไปกดด้วยเครื่องทดสอบกำลังอัดคอนกรีต (Compression Testing Machine) เพื่อหาค่าแรงอัดสูงสุดที่ก้อนตัวอย่างรับได้ คำนวณเป็นค่ากำลังอัด (หน่วย ksi หรือ MPa)

หลังจากนั้นจึงทราบค่ากำลังอัด หรือแรงอัดผ่านเครื่องทดสอบการกดคอนกรีต ท่านสามารถศึกษาเครื่องทดสอบคอนกรีตหรือเครื่องกดคอนกรีตเพิ่มเติมได้จากบทความ ความแข็งแรงของคอนกรีตผสมเสร็จ

บทความแนะนำเกี่ยวกับคุณภาพคอนกรีต:

→ มาตรฐานการทดสอบกำลังอัดคอนกรีต (Compressive Strength Test)
• → การควบคุมคุณภาพคอนกรีตในโรงงาน (QC Process)
• → การแก้ไขปัญหาคอนกรีตด้อยคุณภาพ
• → ความแข็งแรงของคอนกรีตผสมเสร็จ