คอนกรีตคืออะไร? ส่วนผสมและประเภทของคอนกรีตผสมเสร็จที่ควรรู้
คอนกรีตคือ วัสดุก่อสร้างหลักของโลกยุคใหม่ ที่ใช้ในการก่อสร้างตั้งแต่บ้านพักอาศัยไปจนถึงตึกระฟ้า สะพาน และเขื่อน บทความนี้จะพาทำความรู้จักส่วนผสมของคอนกรีต ทั้งปูนซีเมนต์ น้ำ มวลรวม และสารผสมเพิ่ม พร้อมอธิบายคุณสมบัติของคอนกรีตสด (Fresh Concrete) และคอนกรีตแข็งตัว (Hardened Concrete) รวมถึงประเภทของคอนกรีตผสมเสร็จที่ใช้ในงานก่อสร้างทั่วไป
คอนกรีตคืออะไร?
คอนกรีตคือ วัสดุก่อสร้างที่มนุษย์สร้างขึ้น มีส่วนผสมหลักคือ ปูนซีเมนต์ น้ำ มวลรวม (ทราย หิน หรือกรวด) และ สารผสมเพิ่ม เมื่อนำส่วนผสมทั้งหมดมาผสมกัน จะได้เนื้อคอนกรีตที่มีสภาพเหลว สามารถเทลงในแบบหล่อที่มีรูปร่างตามต้องการได้ เมื่อเวลาผ่านไป คอนกรีตจะเกิดปฏิกิริยาไฮเดรชัน (Hydration) ทำให้แข็งตัวและมีความแข็งแรง สามารถรับน้ำหนักได้มาก
คอนกรีตถูกนำมาใช้อย่างแพร่หลายในการก่อสร้างอาคาร บ้านเรือน สะพาน เขื่อน ถนน และโครงสร้างพื้นฐานอื่นๆ เนื่องจากมีความแข็งแรงทนทาน ขึ้นรูปได้ง่าย และมีต้นทุนที่เหมาะสมเมื่อเทียบกับวัสดุอื่น
งานอาคารบ้านเรือน
ฐานราก เสา คาน พื้น ผนัง บันได
งานโครงสร้างพื้นฐาน
สะพาน เขื่อน อุโมงค์ ท่าเรือ ถนน
ส่วนผสมของคอนกรีต
คอนกรีต ประกอบด้วยส่วนผสมหลัก 4 ส่วน ได้แก่ ปูนซีเมนต์ น้ำ มวลรวม (ทรายและหิน) และสารผสมเพิ่ม โดยมีสัดส่วนโดยปริมาตรโดยประมาณดังนี้:
สัดส่วนส่วนผสมของคอนกรีตโดยปริมาตร
- มวลละเอียด (Fine Aggregate): ทราย ช่วยเพิ่มความสามารถในการเท
- มวลหยาบ (Coarse Aggregate): หิน หรือกรวด ช่วยเพิ่มความแข็งแรงให้คอนกรีต
- สารลดน้ำพิเศษ (Superplasticizer): เพิ่มความสามารถในการเทโดยไม่เพิ่มน้ำ
- สารหน่วงการก่อตัว (Retarder): ชะลอการแข็งตัว เหมาะกับอากาศร้อน
- สารเร่งการก่อตัว (Accelerator): เร่งการแข็งตัว เหมาะกับอากาศหนาว
- สารเพิ่มฟองอากาศ (Air-entraining): เพิ่มความทนทานต่อการละลาย
คอนกรีตสด (Fresh Concrete)
คอนกรีตสด คือคอนกรีตที่เพิ่งผสมเสร็จใหม่ๆ ยังคงสภาพเหลวอยู่ โดยประกอบด้วยของแข็ง (มวลรวมและปูนซีเมนต์) ที่แขวนลอยอยู่ในของเหลว (น้ำ) ช่วงที่คอนกรีตยังสดนี้ เราสามารถเทลงในแบบหล่อและทำการบดอัดได้
คุณสมบัติสำคัญของคอนกรีตสด
ความสามารถในการทำงาน (Workability)
หมายถึงความง่ายในการเท การบดอัด และการทำให้คอนกรีตไหลได้เต็มแบบหล่อ โดยไม่เกิดการแยกตัว ค่าการยุบตัว (Slump) เป็นตัวชี้วัดหลัก
การแยกตัว (Segregation)
การที่มวลรวมหยาบแยกตัวออกจากเนื้อปูน ซึ่งส่งผลให้คอนกรีตไม่เป็นเนื้อเดียวกันและกำลังอัดลดลง
ปัจจัยที่มีผลต่อคอนกรีตสด
- ปริมาณน้ำ: น้ำมากเกินไปทำให้คอนกรีตแยกตัวและกำลังอัดต่ำ
- คุณสมบัติของมวลรวม: ขนาด รูปร่าง และการคละขนาดของหินทราย
- ชนิดของปูนซีเมนต์: ปูนแต่ละประเภทมีอัตราการก่อตัวต่างกัน
- สารผสมเพิ่ม: ช่วยปรับปรุงคุณสมบัติตามต้องการ
- สภาพแวดล้อม: อุณหภูมิและความชื้นมีผลต่อการสูญเสียน้ำและการแข็งตัว
ค่ายุบตัว (Slump) มาตรฐานสำหรับงานประเภทต่างๆ
| ประเภทงาน | ค่ายุบตัวที่แนะนำ (ซม.) |
|---|---|
| ฐานราก ผนังใต้ดิน | 5 - 10 |
| คาน พื้น กำแพง | 7 - 12 |
| งานเสา | 7 - 15 |
| งานพื้นลาดยาน (Slab on grade) | 5 - 10 |
| งานที่ใช้เครื่องสูบ | 10 - 15 |
คอนกรีตแข็งตัว (Hardened Concrete)
หลังจากเทคอนกรีตสดลงในแบบหล่อ คอนกรีตจะเริ่มเกิดปฏิกิริยาไฮเดรชัน ทำให้คอนกรีตเริ่มก่อตัวและแข็งตัวขึ้นตามลำดับ จนถึงสภาพที่สามารถใช้งานได้ เราเรียกคอนกรีตในช่วงนี้ว่า คอนกรีตแข็งตัว
คุณสมบัติของคอนกรีตแข็งตัว
- กำลังอัด (Compressive Strength): ความสามารถในการรับแรงกด เป็นคุณสมบัติหลัก
- ความทนทาน (Durability): ต้านทานการกัดกร่อนจากสภาพแวดล้อม
- การหดตัว (Shrinkage): การหดตัวเมื่อสูญเสียน้ำ
- การยุบตัว (Creep): การเสียรูปเมื่อรับแรงคงที่นานๆ
การพัฒนากำลังอัดตามอายุ
- 3 วัน: 40-50% ของกำลังที่ 28 วัน
- 7 วัน: 65-75% ของกำลังที่ 28 วัน
- 14 วัน: 85-95% ของกำลังที่ 28 วัน
- 28 วัน: 100% (ค่ามาตรฐาน)
- 90 วัน: 110-120% ของกำลังที่ 28 วัน
ประเภทของคอนกรีตผสมเสร็จ
คอนกรีตผสมเสร็จ (Ready-Mixed Concrete) คือคอนกรีตที่ถูกชั่ง ตวง ตามสัดส่วนที่ออกแบบไว้ และถูกผสมที่หน่วยผลิตคอนกรีต (โรงงาน) จากนั้นส่งไปยังหน้างานก่อสร้างในสภาพที่สดและยังไม่แข็งตัว พร้อมใช้งานได้ทันที โดยทั่วไปมีวิธีการผลิต 3 แบบ:
ข้อดี: คุณภาพสม่ำเสมอ ควบคุมส่วนผสมได้แม่นยำ เหมาะกับงานที่ต้องการคอนกรีตปริมาณมาก
ข้อดี: สามารถปรับส่วนผสมให้เหมาะสมกับระยะทางและสภาพการขนส่ง
ข้อดี: มีความยืดหยุ่นสูง เหมาะกับงานที่ระยะทางไกลหรือพื้นที่เข้าถึงยาก
สรุปและข้อแนะนำ
สรุปสาระสำคัญ
- คอนกรีตคือ วัสดุก่อสร้างที่ประกอบด้วยปูนซีเมนต์ น้ำ มวลรวม และสารผสมเพิ่ม
- คอนกรีตสด คือคอนกรีตที่ยังไม่แข็งตัว มีคุณสมบัติสำคัญคือความสามารถในการเท (Workability)
- คอนกรีตแข็งตัว คือคอนกรีตที่แข็งตัวแล้ว มีกำลังอัดเพิ่มขึ้นตามอายุ
- คอนกรีตผสมเสร็จ มี 3 วิธีการผลิต: Central Mixed, Shrink-Mixed, และ Truck-Mixed
- คุณภาพของคอนกรีตขึ้นอยู่กับส่วนผสม การผลิต การขนส่ง การเท การบดอัด และการบ่ม
ข้อแนะนำสำหรับผู้ใช้งาน
- เลือกใช้คอนกรีตผสมเสร็จจากโรงงานที่ได้มาตรฐาน มีระบบ QC เข้มงวด
- ตรวจสอบค่ายุบตัว (Slump) ก่อนเททุกครั้ง
- ไม่ควรเติมน้ำเพิ่มที่หน้างานโดยเด็ดขาด
- เริ่มบ่มคอนกรีตทันทีหลังเท และบ่มต่อเนื่องอย่างน้อย 7 วัน
- เก็บตัวอย่างคอนกรีตทดสอบกำลังอัดตามมาตรฐาน ASTM C31
PoonMix กับคอนกรีตผสมเสร็จคุณภาพ
PoonMix คัดสรรเฉพาะโรงงานผลิตคอนกรีตผสมเสร็จที่มีระบบควบคุมคุณภาพได้มาตรฐาน ผ่านการตรวจสอบอย่างเข้มงวด เพื่อให้คอนกรีตที่คุณได้รับมีคุณภาพสม่ำเสมอ ได้มาตรฐานตามที่ออกแบบ พร้อมทั้งให้คำแนะนำในการเทและดูแลคอนกรีตอย่างถูกต้อง สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมหรือสั่งซื้อคอนกรีตได้ที่ PoonMix ทุกช่องทาง
บทความที่เกี่ยวข้อง
การเก็บตัวอย่างคอนกรีต (Concrete Sampling) เพื่อทดสอบกำลังอัด
ขั้นตอนการทำก้อนปูนเพื่อทดสอบกำลังอัดของคอนกรีต
ความแข็งแรงของคอนกรีตผสมเสร็จ
ปัจจัยที่มีผลต่อความแข็งแรงของคอนกรีตและการพัฒนากำลังอัด
การควบคุมคุณภาพคอนกรีตในโรงงาน (QC Process)
กระบวนการควบคุมคุณภาพตั้งแต่การคัดเลือกวัตถุดิบจนถึงการจัดส่ง
คอนกรีตฐานราก: มาตรฐานการออกแบบและการเท
ความรู้เกี่ยวกับคอนกรีตฐานรากและการเทที่ถูกต้อง
ส่วนผสมคอนกรีตโดยประมาณ
- มวลรวม (ทราย+หิน) 70%
- น้ำ 17%
- ปูนซีเมนต์ 11%
- ฟองอากาศ 2%
Checklist ก่อนรับคอนกรีตผสมเสร็จ
- ตรวจสอบใบส่งของ (Delivery Ticket)
- ทดสอบค่ายุบตัว (Slump Test)
- ตรวจสอบอุณหภูมิคอนกรีต
- ตรวจสอบสีและความสม่ำเสมอ
- เก็บตัวอย่างก้อนปูนทดสอบกำลังอัด
- เตรียมสถานที่เทและแบบหล่อให้พร้อม
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม
หากท่านมีข้อสงสัยเกี่ยวกับคอนกรีตหรือต้องการสั่งซื้อคอนกรีตผสมเสร็จคุณภาพสูง
ติดต่อ PoonMixต้องการสั่งซื้อคอนกรีตผสมเสร็จ หรือคำนวณคิวปูนสำหรับหน้างาน?
ทีมงาน PoonMix พร้อมจัดส่งคอนกรีตมาตรฐานจากโรงงานเครือข่ายทั่วประเทศ รวดเร็ว ตรงเวลา
หมวดหมู่บทความอื่นๆ ที่น่าสนใจ
โครงสร้างและประติมากรรมปูนซีเมนต์
โครงการที่ใช้คอนกรีต ปูนซีเมนต์ผสมเสร็จ โครงการใหญ่ โครงการอ้างอิง
อ่านบทความในหมวดนี้เครื่องจักร เครื่องมือ คอนกรีต
เครื่องจักร และเครื่องมือสำหรับงานคอนกรีต สำหรับการเทคอนกรีตต่างๆ ผลิตคอนกรีตสำเร็จรูป ชิ้นส่วนเครื่องจักรปูนผสมเสร็จ Equipment For Concrete
อ่านบทความในหมวดนี้เทคโนโลยีคอนกรีต
เทคโนโลยีคอนกรีต การแก้ไขปัญหาคอนกรีต ระบุปัญหาพร้อมหาสาเหตุ การแก้ไขคอนกรีต
อ่านบทความในหมวดนี้เทคนิคการใช้งาน
เทคทิค การต่อเติม การเลือกวัสดุ แบบบ้าน งานก่อสร้างขนาดใหญ่ แนวทางการก่อสร้าง
อ่านบทความในหมวดนี้คุณภาพคอนกรีต ภาษาช่าง ศัพท์ช่าง
คุณภาพคอนกรีต ภาษาช่าง พูดจางานช่าง ค่ายุบตัว กำลังอัด
อ่านบทความในหมวดนี้คอนกรีตพิมพ์ลาย
คอนกรีตพิมพ์ลาย สร้างลวดลายคอนกรีต เทคนิค รูปแบบ ความเข้าใจเรื่องคอนกรีตพิมพ์ลาย
อ่านบทความในหมวดนี้