พื้นคอนกรีตอัดแรง

พื้นคอนกรีตอัดแรงคือแผ่นพื้นที่ฝังลวดเหล็กกำลังสูงแล้วดึงให้ตึงก่อนใช้งาน ทำให้เนื้อคอนกรีตถูกบีบอัดไว้ล่วงหน้า เมื่อมีน้ำหนักมากดทับ แรงดึงที่เกิดขึ้นจะถูกหักลบกับแรงอัดที่มีอยู่แล้ว ผลลัพธ์คือพื้นพาดช่วงได้ยาวขึ้น แอ่นตัวน้อยลง และเกิดรอยแตกร้าวน้อยกว่าพื้นคอนกรีตเสริมเหล็กแบบทั่วไป

ระบบอัดแรงมี 2 แบบ ต่างกันตรงจังหวะการดึงลวด

คำว่า อัดแรง ไม่ได้หมายถึงระบบเดียว แต่แบ่งตามว่าดึงลวดก่อนหรือหลังเทคอนกรีต ซึ่งเป็นตัวกำหนดว่างานนั้นผลิตในโรงงานหรือเทที่หน้างาน

พื้นแบบดึงลวดก่อนเทจะถูกหล่อในแม่พิมพ์ที่โรงงาน แล้วตัดตามความยาวที่ต้องการ ขนส่งเข้าหน้างานด้วยรถบรรทุก ส่วนพื้นแบบดึงลวดหลังเทต้องใช้ทีมเฉพาะในการร้อยลวด เค้นแรง และอัดน้ำปูนซีเมนต์เข้าไปในปลอกลวดหลังจากดึงเสร็จ

ความหนาแผ่นพื้นสัมพันธ์กับช่วงพาดอย่างไร

ความหนาของพื้นอัดแรงไม่ได้ตั้งขึ้นมาลอย ๆ แต่ผูกกับระยะช่วงพาดและน้ำหนักบรรทุก ถ้าช่วงพาดยาวขึ้นแต่ยังใช้ความหนาเดิม พื้นจะแอ่นและสั่นเมื่อเดิน ตัวอย่างสัดส่วนที่ใช้กันในทางปฏิบัติมีดังนี้

ตัวเลขข้างต้นเป็นเพียงแนวเทียบเบื้องต้นสำหรับการประเมินงบประมาณ ไม่ใช่แบบก่อสร้าง ความหนาจริงต้องมาจากการคำนวณของวิศวกรโครงสร้างที่รู้ทั้งน้ำหนักบรรทุกจร น้ำหนักบรรทุกคงที่ และระยะปลอดภัยที่ต้องการ

ราคาแผ่นพื้นสำเร็จรูปคิดจากอะไร

คำถามที่ถูกถามมากที่สุดคือราคาต่อตารางเมตร แต่ราคาที่ได้ยินจากแต่ละที่ต่างกันมาก เพราะมันไม่ได้ขึ้นกับพื้นที่อย่างเดียว ปัจจัยที่ทำให้ราคาเปลี่ยนมีอย่างน้อยห้าข้อ

• ความหนาและจำนวนลวดอัดแรงในแผ่น
• ความยาวต่อแผ่น ยาว 3 เมตร กับ 4 เมตร ใช้ลวดและอุปกรณ์ยกต่างกัน
• ชนิดผิวสำเร็จ หน้าท้องเรียบหรือท้องหยาบ
• ระยะทางขนส่งและอุปกรณ์ยกหน้างาน
• ปริมาณรวมต่อเที่ยว ถ้าน้อยกว่ารถเต็มคัน ค่าขนส่งต่อหน่วยจะสูง

วิธีเทียบราคาให้ยุติธรรมคือขอใบเสนอราคาที่ระบุความหนา ชนิดลวด ช่วงพาดที่รับได้ และเงื่อนไขการขนส่งครบทั้งสี่ข้อ ถ้าผู้ขายให้มาแค่ราคาต่อตารางเมตรโดยไม่ระบุความหนา ตัวเลขนั้นเทียบกันไม่ได้เลย

วางถังน้ำบนพื้นอัดแรงได้หรือไม่

ได้หรือไม่ได้ขึ้นอยู่กับว่าวางแบบไหน ถังน้ำขนาด 2,000 ลิตรเมื่อเต็มจะหนักประมาณ 2 ตัน และน้ำหนักนั้นกระจุกอยู่ที่ขาตั้งสี่จุด ไม่ได้กระจายทั่วพื้นที่เหมือนน้ำหนักคนเดิน ซึ่งเป็นน้ำหนักแบบจุดที่อันตรายกว่ามาก

แนวทางที่ปลอดภัยคือวางถังบนตำแหน่งที่มีคานรองรับ หรือบริเวณที่วิศวกรระบุว่ามีการเสริมเหล็กไว้แล้ว ถ้าจำเป็นต้องวางกลางพื้นจริง ๆ ต้องแจ้งวิศวกรเพื่อคำนวณการเสริมกำลังเฉพาะจุด ไม่ควรวางทับกลางช่วงพาดโดยถือว่าพื้นรับได้เพราะเป็นพื้นอัดแรง

รอยแตกแบบไหนที่ต้องแจ้งวิศวกรทันที

ไม่ใช่ทุกรอยแตกที่อันตราย รอยแตกจากการหดตัวของคอนกรีตมักเป็นเส้นบาง ๆ ผิวเผิน ไม่ทะลุ แต่มีอยู่สามลักษณะที่ต้องหยุดงานและแจ้งผู้รับผิดชอบ

• รอยแตกที่วิ่งตั้งฉากกับแนวลวดและลึกจนเห็นเหล็ก
• รอยแตกบริเวณสมอปลายแผ่น ซึ่งเป็นจุดที่แรงอัดเข้มข้นที่สุด
• พื้นที่แอ่นตัวจนเห็นได้ชัด หรือรู้สึกสปริงเมื่อเดิน

การวัดการแอ่นตัวทำได้ง่าย ๆ ด้วยการขึงเส้นเอ็นจากปลายด้านหนึ่งไปอีกด้านหนึ่งแล้ววัดระยะหย่อนตรงกลาง หากค่าที่วัดได้เกินสัดส่วนหนึ่งต่อสองร้อยห้าสิบของช่วงพาด ควรให้วิศวกรตรวจสอบก่อนใช้งานต่อ

ขั้นตอนตรวจรับพื้นอัดแรงที่หน้างาน

• ตรวจใบส่งของให้ระบุความหนาและจำนวนแผ่นตรงกับที่สั่ง
• วัดความยาวและความกว้างจริงของแผ่นที่ส่งมา
• ดูผิวหน้าและท้องแผ่นว่ามีรอยบิ่นหรือรอยแตกจากการขนส่ง
• ตรวจตำแหน่งวางแผ่นให้มีระยะค้ำยันที่ปลายตามแบบ
• ตรวจการเชื่อมต่อระหว่างแผ่นและการเททับหน้าหลังปูแผ่น
• บันทึกภาพทุกจุดที่พบความผิดปกติก่อนเซ็นรับงาน

หากพบแผ่นที่แตกร้าวจากการขนส่ง ให้แจ้งผู้ขายทันทีและไม่ติดตั้ง เนื่องจากการซ่อมผิวภายหลังไม่สามารถคืนกำลังรับน้ำหนักในเนื้อแผ่นได้

สรุป

พื้นอัดแรงเป็นทางเลือกที่คุ้มเมื่อช่วงพาดยาวและต้องการพื้นที่ใช้สอยโล่ง แต่ต้องแลกกับวินัยในการตรวจแบบ ตรวจของ และตรวจงานหน้างาน เพราะข้อผิดพลาดเรื่องความหนาหรือตำแหน่งวางอาจไม่แสดงอาการในวันแรก แต่จะกลายเป็นปัญหาเรื่องการแอ่นตัวและการแตกร้าวในอีกหลายปีถัดมา