ลูกบาศก์

แบบหล่อคอนกรีตทรงลูกบาศก์ หล่อก้อนปูนใช้สำหรับการทดสอบคุณภาพการผลิต คอนกรีต กำลังอัดคอนกรีตที่สั่งผลิตเป็นไปตามการ ออกแบบของวิศวกรหรือไม่ โดยช่างหน้างานสามารถร้องขอ ตรวจสอบคุณภาพการผลิตคอนกรีต ของดรงผลิตแตละแห่ง ที่จัดส่งคอนกรีตสำหรับแต่ละหน่วยงานก่อสร้าง การเก็บตัวอย่างคอนกรีต สามารถเก็บที่หน่วยงานก่อสร้าง หรือ เก็บตัวอย่างคอนกรีต ที่โรงผลิตได้ เช่นกัน

ลักษณะ

ขนาด

กว้าง x ยาว x สูง เท่ากับ 15 x 15 x 15 เซนติเมตร

วัสดุ

เหล็กหล่อขึ้นรูป

จุดประสงค์การใช้

เป็นตรวจสอบกำลังอัด หรือ แรงอัด หรือ น้ำหนักรองรับ แบบลูกบาศก์ การตรวจสอบคุณภาพการผลิตคอนกรีต จะทดสอบจากก้อนปูน ที่เก็บตัวอย่างจากการผลิตคอนกรีต สำหรับแต่ละหน่วยงาน

การเลือกใช้แบบหล่อที่ถูกต้องตามมาตรฐานจึงเป็นขั้นตอนแรกที่สำคัญมาก เพื่อให้ได้ผลทดสอบที่แม่นยำและเชื่อถือได้

ประเภทของแบบหล่อและจุดประสงค์การใช้งาน

แบบหล่อก้อนปูนทรงกระบอกแบ่งออกเป็น 2 ประเภทใหญ่ๆ ตามลักษณะการนำกลับมาใช้ใหม่ ซึ่งแต่ละประเภทก็ทำจากวัสดุที่แตกต่างกันไป

• 1. แบบหล่อใช้ครั้งเดียวทิ้ง (Single-use Molds)

  วัสดุ:

  มักทำจากพลาสติก หรือกระดาษแข็งเคลือบกันน้ำ

  คุณสมบัติเด่น:

  สะดวก รวดเร็ว:

  ไม่ต้องทำความสะอาดหรือถนอมรักษา หลังจากคอนกรีตแข็งตัวแล้ว เพียงลอกหรือแกะแบบหล่อออกก็สามารถนำตัวอย่างไปบ่มต่อได้ทันที

  ลดแรงงาน:

  เหมาะสำหรับงานภาคสนามที่มีปริมาณตัวอย่างมาก

  ต้นทุนต่อหน่วยต่ำ:

  เมื่อเทียบกับค่าแรงในการทำความสะอาดแบบหล่อโลหะ

  รักษ์โลก :

  ปัจจุบันมีแบบหล่อพลาสติกที่ย่อยสลายได้ทางชีวภาพ เพื่อเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากขึ้น

  ข้อควรระวัง:

  ต้องมั่นใจว่าแบบหล่อประเภทนี้ไม่ดูดซึมน้ำจากคอนกรีต เพราะจะส่งผลต่ออัตราส่วนน้ำต่อซีเมนต์และกำลังอัดของตัวอย่างได้

• 2. แบบหล่อใช้ซ้ำ (Reusable Molds)

  วัสดุ:

  ทำจากวัสดุที่แข็งแรง ทนทาน เช่น เหล็กชุบสังกะสี, เหล็กหล่อ, หรือพลาสติกหนาพิเศษ

  คุณสมบัติเด่น:

  ความแม่นยำสูง:

  ผลิตมาให้มีพิกัดความเผื่อต่ำ แข็งแรง ไม่บิดงอง่าย ทำให้ได้ตัวอย่างที่มีขนาดแม่นยำสม่ำเสมอทุกครั้ง

  ประหยัดในระยะยาว:

  เหมาะสำหรับห้องปฏิบัติการที่มีการหล่อตัวอย่างเป็นประจำและต่อเนื่อง

  ดีไซน์:

  มักออกแบบให้เป็นแบบหล่อผ่าซีก (split mold) พร้อมฐานแยกชิ้น และมีปีกนกหรือแคลมป์สำหรับล็อกเพื่อป้องกันการรั่วซึม การออกแบบนี้ช่วยให้แกะตัวอย่างคอนกรีตที่แข็งตัวแล้วออกได้ง่าย โดยไม่เกิดความเสียหาย

  หูจับ:

  มีทั้งแบบมีหูจับและไม่มี เพื่อความสะดวกในการเคลื่อนย้าย

ตารางสรุปเปรียบเทียบประเภทของแบบหล่อ

การนำไปใช้ประโยชน์

แบบหล่อนี้มีบทบาทสำคัญในกระบวนการควบคุมคุณภาพคอนกรีต ดังนี้

การเตรียมตัวอย่างในสนาม (Field Test):

เมื่อมีการเทคอนกรีตในโครงการก่อสร้าง ผู้ควบคุมงานจะสุ่มเก็บตัวอย่างคอนกรีตสด และนำมาหล่อในแบบหล่อทรงกระบอกนี้ ณ หน้าโครงการ ตามมาตรฐาน ASTM C31 หรือมาตรฐานอื่นที่เกี่ยวข้อง

การบ่มตัวอย่าง (Curing):

หลังจากหล่อได้ 24 ชั่วโมง จะมีการแกะแบบหล่อออก (โดยเฉพาะแบบหล่อใช้ซ้ำ) หรือแกะตัวอย่างออกจากแบบหล่อใช้ครั้งเดียวทิ้ง จากนั้นนำตัวอย่างไปบ่มต่อในสภาวะที่ควบคุมอุณหภูมิและความชื้น จนกว่าจะถึงอายุทดสอบ ซึ่งส่วนใหญ่มักจะทดสอบที่อายุ 7, 14, และ 28 วัน

การทดสอบกำลังอัด (Compressive Strength Test):

เมื่อตัวอย่างมีอายุครบกำหนด จะนำตัวอย่างก้อนปูนทรงกระบอกเข้าห้องปฏิบัติการ เพื่อทำการทดสอบกำลังอัดด้วยเครื่องทดสอบสากล (Universal Testing Machine) ตามมาตรฐาน ASTM C39 ก่อนการทดสอบ หน้าเสาทั้งสองด้านของตัวอย่างจะต้องถูกทำให้เรียบเสมอกัน โดยการปาดหน้า (capping) ด้วยวัสดุต่างๆ เช่น ซัลเฟอร์มอร์ตาร์ หรือการเจียรหน้าก้อนตัวอย่าง (grinding) เพื่อให้แรงกดกระจายตัวสม่ำเสมอ

มาตรฐานที่เกี่ยวข้องที่ควรรู้

เพื่อให้การทดสอบได้มาตรฐานและเป็นที่ยอมรับในระดับสากล แบบหล่อและการทดสอบกำลังอัดต้องเป็นไปตามมาตรฐานต่างๆ ซึ่งที่สำคัญได้แก่: